نشر و تکثیر یا اقتباس یا بازتولید

 یکی از مهمترین حقوق مادی پدیدآورنده اثر ادبی هنری، حق نشر و تکثیر است. مطابق این حق، پدید آورنده اثر اولاً حق نشر اولیه اثر خویش را دارد و می‌تواند این اثر متشر شده را تکثیر نماید. در واقع پدید آورنده اثر با اعمال حق نشر، اثر خویش را در در جامعه بروز و منتشر می نماید و می تواند این اثر منتشرشده را تکثیر نیز نماید. به نظر برخی از حقوقدانان نشر و تکثیر، هر عملی می باشد که منجر به ساختن یا تهیه نمونه های دیگر از اثر اصلی می‌شود از جمله ضبط مکانیکی بر روی نوارهای ضبط صوت، صفحات موسیقی، نوارهای ویدیویی، چاپ عکاسی، کتاب، فیلم های سینمایی، انتقال بر روی دیسکت های کامپیوتری و میکروفیلم و نظایر آن. برخی از حقوقدانان به جای استفاده از عبارت نشر و تکثیر از عبارت اقتباس یا بازتولید استفاده نموده اند. در واقع اقتباس به معنی تبدیل یک اثر از یک نوع به نوع دیگر می باشد و بازتولید به معنای تولید مجدد یک اثر است به نحوی که در عالم خارج نسخه‌ای مادی و محسوس از آن اثر به وجود آید بازتولید که در واقع به مفهوم چاپ و انتشار مجدد یک اثر از همان نوع اثر اصلی بود امروزه متضمن اقتباس به معنی تبدیل یک اثر از یک نوع به نوع دیگر نیز می باشد. بنابراین بازتولید یک شعر در همان قالب شعر و همچنین اقتباس از شعر در یک اثر موسیقایی همان حق بازتولید یا اقتباس شاعر محسوب می گردد. اقتباس یک اثر ممکن است شامل کل اثر باشد یا بخشی از اثر. البته این بخش از اثر باید بخش اساسی آن که نشان دهنده اصالت است، باشد. بنابراین حق نشر اثر اولیه و حق تکثیر همان اثر که بازتولید نیز نامیده می شود و همچنین حق اقتباس از اثر و تبدیل اثر از یک نوع به نوع دیگر مثلاً تبدیل یک نمایشنامه به فیلم یا یک شعر به یک اثر موسیقایی یا یک نمایشنامه به تئاتر، جزء حقوق مادی پدید آورنده اثر محسوب می گردد. ناگفته نماند پدیدآورنده اثر علاوه بر اینکه حق تبدیل اثر خود را به نوع دیگری دارد، اعمال کلیه حقوق انحصاری را نسبت به اثر اقتباسی نیز دارد. لذا تبدیل یک شعر به یک اثر موسیقایی موجبات از بین رفتن حقوق مادی شاعر نسبت به اثر را فراهم نمی نماید و همچنان حق شاعر در شعر مذکور علی رغم تبدیل به یک نوع دیگر هنری پابرجاست.