مدت حمایت از اثر‎

در خصوص مدت حمایت از آثار ادبی هنری بایستی بین حقوق معنوی و حقوق مادی پدیدآورنده اثر قائل به تفکیک شد. بدین نحو که حقوق معنوی پدیدآورنده اثر، محدود به مدت خاصی نمی باشد و همواره مورد حمایت قانون قرار دارد و حتی پس از مرگ پدیدآورنده اگر کسی به حقوق معنوی وی تعرض نمایند مجازات خواهد شد. اما در خصوص حقوق مادی صاحب اثر باید گفت طبق ماده ۱۲ قانون حمایت حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان، حقوق مادی صاحب اثر در طول حیات او معتبر است و بعد از مرگ هم به مدت ۳۰ سال متعلق به وراث یا شخصی است که این حقوق به موجب وصیت به او منتقل شده است و اگر پدیدآورنده وارثی نداشت و حقوق خود را از طریق وصیت نیز به کسی واگذار نکرده بود، برای مدت ۳۰ سال، کلیه حقوق مادی، متعلق به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بوده و پس از آن هر کسی می تواند از آن استفاده نماید. مطابق اصول کلی در فقه اسلامی، اموال فردی که وارث ندارد باید در اختیار حاکم اسلامی قرار گیرد لذا در این جا در واقع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جانشین حاکم اسلامی شده است.  لازم به ذکر است در پیش نویس قانون مالکیت ادبی و هنری، مدت زمان حمایت از آثار در طول حیات پدیدآورنده و پنجاه سال پس از مرگ او تعیین شده است.

استثنائات مدت حمایت از آثار ادبی هنری

مدت حمایت از آثار ادبی هنری دارای استثنائاتی به شرح ذیل میباشد

۱ آثار مشترک: مدت حمایت از آثار مشترک ۳۰ سال بعد از فوت آخرین پدیدآورنده آن است
۲آثار سفارشی: مدت حمایت از آثار سفارشی تا ۳۰ سال از تاریخ پدید آمدن اثر متعلق به سفارش دهنده است مگر آنکه برای مدت کمتری را ترتیب محدودتری توافق شده باشد
۳آثار واگذار شده: انتقال گیرنده حقوق مادی، میتواند تا سی سال پس از واگذاری از این حق استفاده نماید مگر اینکه برای مدت کمتر توافق شده باشد.
۴ آثار گمنام با نام مستعار: در این خصوص قانون فعلی ایران ساکت است. اما پیش نویس قانون مالکیت ادبی هنری مدت حمایت از این آثار را ۵۰ سال پس از در دسترس عموم قرار گرفتن بیان نموده است
۵آثار سینمایی: سی سال از تاریخ نشر یا عرضه اثر سینمایی می باشد.
۶آثار عکاسی و آثار مربوط به هنرهای کاربردی: آثار عکاسی به مانند آثار سینمایی، سی سال از تاریخ نشر یا عرضه اثر عکاسی می باشد اما مدت خاصی برای حمایت از هنرهای کاربردی ذکر نشده است. پیش نویس قانون مالکیت ادبی هنری، اثر هنری کاربردی را یک اثر هنری با خصوصیت کاربردی یا اثری که در یک کالا متبلور شده است اعم از اینکه به طریق دستی و صنعتی تولید شده باشد تعریف می کند و آن را شامل هنرهای دستی یا صنعتی و نقشه قالی و گلیم می‌داند و مدت حمایت آن را ۲۵ سال پس از خلق اثر می داند.
۷ نرم افزارهای رایانه‌ای: مدت حمایت از آنها ۳۰ سال از تاریخ پدید آمدن آنها می باشد.