قرارداد لیسانس

دومین نوع قرارداد انتقال حقوق مالکیت ادبی هنری، قرارداد لیسانس یا مجوز بهره برداری می باشد. در این قرارداد، پدید آورنده اثر به طرف مقابل اجازه می دهد تا از برخی مصادیق حقوق فکری استفاده نماید، بدون این که مالکیت آن حق به طرف مقابل منتقل شود. عقد قرارداد به این دلیل است که پدیدآورنده، خود، امکانات کافی برای بازتولید، پخش یا عرضه اثر خود را ندارد و به منظور اینکه اثر مذکور در دسترس عموم قرار گیرد و دارای عواید مالی باشد، اجازه بهره‌مندی از اثر خود را به دیگران واگذار می کند. قرارداد لیسانس تفاوت بسیار مهمی با قرارداد انتقال دارد و آن این است که مالکیت پدیدآورنده اثر در قرارداد لیسانس برخلاف قرارداد انتقال به طرف مقابل منتقل نمی شود. قرارداد لیسانس، خود دارای دو نوع است. اول، قرارداد لیسانس انحصاری که به موجب آن پدید آورنده اثر اجازه استفاده از اثر را به لیسانس گیرنده می دهد ضمن اینکه به هیچ شخص دیگری در همان سرزمین و با همان موضوع، لیسانس بهره برداری ندهد و اینکه خود لیسانس دهنده نیز موضوع قرارداد را اعمال نکند. همانطور که فوقا ذکر شد با وجود انتقال حق بهره برداری موضوع قرارداد از سوی لیسانس دهنده در این نوع قرارداد لیسانس، همچنان حق مالکانه اثر منتقل نمی شود و اثر در مالکیت پدیدآورنده باقی می ماند. نوع دوم قرارداد لیسانس، قرارداد لیسانس غیر انحصاری است که طی آن مولف می‌تواند ضمن اینکه حق بهره‌برداری را به دیگری واگذار می کند برای مدتی مشابه، حق مذکور را برای خود نیز حفظ کند و در کنار لیسانس گیرنده فعالیت نماید ضمن اینکه حق اعطای مجوز به دیگران را نیز داشته باشد. البته اکثرا ملاحظه شده که لیسانس گیرنده به علت رقابتی بودن موضوع، موافقت با بهره برداری از اثر توسط ثالث از جانب مولف، به پدیدآورنده خودداری می نماید. در اینجا پدید آورنده اثر می تواند جهت اطمینان از در دسترس عموم قرار گرفتن اثر خویش صرفا برای خود و نه برای ثالث در موضوع و مدت قرارداد بهره‌برداری قائل شود. به این نوع قرارداد لیسانس قرارداد لیسانس منفرد گفته می شود.