جرم نشر یا پخش یا عرضه اثر دیگری

یکی از مهم ترین جرائم علیه مالکیت ادبی و هنری جرم نشر یا پخش یا عرضه اثر دیگری میباشد. مطابق ماده ۲۳ قانون حمایت حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان: “هرکس تمام یا قسمتی از اثر دیگری را که مورد حمایت این قانون است به نام خود یا به نام پدید آورنده بدون اجازه او یا عامداً به شخص دیگری غیر از پدید آورنده نشر یا پخش یا عرضه کند به حبس تادیبی از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.” این جرم از سه طریق امکان ارتکاب دارد و عمل مرتکب ممکن است نشر یا پخش یا عرضه اثر دیگری باشد. نشر اثر عبارت است از هر عملی که منجر به ساخت و تهیه نمونه های دیگری از اثر اصلی می شود مانند ضبط مکانیکی روی نوارهای ضبط صوت صفحات موسیقی تهیه نگاتیو فیلم های سینمایی و پخش اثر، توزیع آن آثار است که توزیع ممکن است از طریق پخش کتاب، سی دی و یا از طریق اینترنت صورت گیرد. عرضه اثر به معنی در دسترس عموم قرار دادن یا نمایش دادن یک اثر شنیداری یا دیداری برای عموم است مانند شخصی که اثر نقاشی خود را در یک نمایشگاه برای عموم عرضه می دارد یا خواننده‌ای که اثر موسیقایی خویش را در اجرای صحنه ای یا کنسرت برای عموم عرضه می نماید. این جرم صرفاً از طریق همین سه عمل قابل ارتکاب است و عمل دیگری نمی‌تواند مشمول این ماده قرار گیرد. این اعمال در صورتی جرم می باشد که بدون اجازه پدید آورنده اثر انجام گیرد و در صورت اجازه پدید آورنده اثر جرمی از جانب منتشر یا پخش یا عرضه کننده صورت نگرفته است. لازم به ذکر است امکان دارد صاحب اثر صرفاً حق نشر اثر را به دیگری داده باشد ولی شخص مذکور علاوه بر نشر اثر اقدام به پخش یا عرضه نیز نماید. در این صورت علی رغم اجازه نشر اثر از سوی صاحب اثر، همچنان جرم پخش یا عرضه واقع شده است. برخی از موارد پخش یا نشر یا عرضه آثار، دارای قانون خاص خویش می باشد. این مصادیق عبارتند از:
۱ جرم نشر ،پخش و عرضه کتب و نشریات و آثار صوتی: مطابق ماده ۱ قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی: برابر ماده ۷ قانون مذکور :اشخاصی که عالماً یا عامداً مرتکب یکی از اعمال زیر شوندعلاوه بر تأدیه خسارات شاکی خصوصی به حبس جنحه‌ای از سه ماه تا یک سال محکوم خواهند شد:
١.کسانی که خلاف مقررات مواد یک و دو و سه این قانون عمل کنند.

٢.کسانی که اشیاء مذکور در مادة ٣ را که به طور غیر مجاز در خارج تهیه شده به کشور وارد یا صادر کنند.

ماده١:حق تکثیر یا تجدید چاپ و بهره‌برداری و نشر و پخش هرترجمه‌ای با مترجم یا وارث قانونی اوست.مدت استفاده از این حقوق که به وراثت منتقل می‌شود از تاریخ مرگ مترجم سی‌سال است.
حقوق مذکور در این ماده قابل انتقال به غیر است و انتقال گیرنده از نظر استفاده از این حقوق قائم‌مقام انتقال دهنده برای استفاده از بقیه مدت از این حق خواهد بود. ذکر نام مترجم در تمام موارد استفاده الزامی است.

ماده٢:تکثیر کتب و نشریات به همان زبان و شکلی که چاپ شده به قصد فروش یا بهره‌برداری مادی از طریق چاپ افست یا عکسبرداری یا طرق مشابه بدون اجازه صاحب حق ممنوع است.

ماده٣:نسخه‌برداری یا ضبط یا تکثیر آثار صوتی که بر روی صفحه یا نوار یا هر وسیلة دیگر ضبط شده است بدون اجازه صاحبان حق یا تولیدکنندگان انحصاری یا قائم مقام قانونی آن برای فروش ممنوع است.
۲ جرم چاپ و پخش و نشر ترجمه دیگری: ماده ۲۴ قانون حمایت حقوق مولفان مصنفان و هنرمندان مقرر می‌دارد: “هرکس بدون اجازه ترجمه دیگری را به نام خود یا دیگری چاپ و پخش و نشرکند به حبس تادیبی ازسه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.”
۳ جرم نشر ، پخش و عرضه آثار سمعی بصری:
ماده ۲ قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت‌های غیرمجاز می‌نمایند مقرر می دارد:

هر گونه فعاليت تجاري در زمينه توليد، توزيع، تكثير و عرضه آثار، نوارها و لوح هاي فشرده صوتي و تصويري نياز به اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي دارد. متخلفان از اين امر به جريمه نقدي از ده ميليون ( ۱۰۰۰۰۰۰۰ ) ريال تا يكصد ميليون ( ۱۰۰۰۰۰۰۰۰ ) ريال محكوم مي شوند.