انواع آثار از حیث موضوع‎

در قوانین موضوعه هیچ گونه تقسیم بندی در خصوص انواع آثار مورد حمایت از حیث موضوع صورت نگرفته است و صرفاً برخی از مصادیق این آثار در بعضی از قوانین مشاهده می شود. مهمترین قانون در این خصوص، قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان سال ۱۳۴۸ می باشد. ماده ۲ این قانون، آثار مورد حمایت قانون را در ۱۲ بند بیان نموده است ولی هیچ گونه تقسیم بندی برای انواع آثار به عمل نیاورده است. در خصوص اینکه آیا آثار مورد حمایت، صرفاً همین ۱۲ نوع اثر میباشد یا خیر؟ در بین حقوقدانان اختلاف نظر است. عده ای بیان می نمایند که آثار مذکور در ماده ۲ قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان، حصری بوده و اثری غیر از آثار مذکور مورد حمایت قانونگذار نمی باشد. چراکه در این قانون، ضمانت اجرای کیفری در خصوص نقض حقوق پدیدآورندگان اثر پیش بینی شده است و از آنجایی که اصل تفسیر مضیق قوانین کیفری حاکم می باشد لذا نمی‌توان اثری غیر از آثار مذکور در ماده ۲ را مورد حمایت قرار داد. اما عده‌ای دیگر از حقوقدانان نظر مخالف دارند بدین ترتیب که بیان می نمایند مصادیق مذکور در ماده ۲ تمثیلی می‌باشد و این امکان وجود دارد اثری غیر از آثار مذکور ، تمام شرایط مورد نیاز برای حمایت قانونگذار را داشته باشد راه حلی که در این خصوص می توان در نظر گرفت این است که مصادیق ماده ۲ را تمثیلی دانست و این امکان را قائل شد که اثری غیر از آثار مذکور در ماده ۲ نیز مورد حمایت قانون باشد ولیکن ضمانت اجرای کیفری به دلیل وجود اصل تفسیر مضیق قوانین کیفری صرفاً در خصوص آثار مذکور در ماده ۲ قابل اعمال می باشد. آثار مذکور در ماده ۲ عبارتند از:
١-کتاب و رساله و جزوه و نمیشنامه و هر نوشته دیگر علم یو فنی و ادبی و هرنی.
٢-شعر و ترانه و سرود و تصنیف که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد.
٣-اثر سمعی و بصری به منظور اجرا در صحنه های نمایش یا پرده سینما یا پخش از رادیو یا تلویزیون که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد.
٤-اثر موسیقی که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد.
٥-نقاشی و تصویر و طرح و نقش و نقشه جغرافیایی ابتکاری و نوشته ها و خط های تزئینی و هر گوهه اثر تزئینی و اثر تجسمی که به هرطریق و روش به صورت ساده یا ترکیبی به وجود آمده باشد.
٦-هر گونه پیکره (مجسمه).
٧-اثر معماری از قبیل طرح و نقشه ساختمان.
٨-اثر عکاسی که با روش ابتکاری و ابداع پدید آمده باشد.
٩-اثر ابتکاری مربوط به هنرهای دستی یا صنعتی و نقشه قالی و گلیم.
١٠-اثر ابتکاری که بر پایه فرهنگ عامه (فولکلور) یا میراث فرهنگی و هنر ملی پدید آمده بادش.
١١-اثر فنی که جنبه ابداع و ابتکار داشته باشد
١٢-هر گونه اثر مبتکرانه دیگر که از ترکیب چند اثر از اثرهای نامبرده در این فصل پدید آمده باشد.