آثار رایانه ای‎

۱- نرم افزارها

قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب سال ۱۳۷۹ تعریفی از برنامه های رایانه ای یا نرم افزار ارائه نکرده است اما آیین نامه اجرایی مواد ۲ و ۱۷ قانون مذکور در ماده ۲ خود، نرم افزار را چنین تعریف کرده است: نرم افزار عبارت است از مجموعه برنامه های رایانه ای، رویه ها ، دستورالعمل ها و مستندات مربوط به آنها و نیز اطلاعات مربوط به عملیات یک سیستم رایانه ای که دارای کاربردی مشخص بوده و بر روی یکی از حامل های رایانه ای ضبط شده باشد. قوانین کشورهای خارجی و توسعه یافته در خصوص تعریف نرم افزارها تقریباً مطابق قوانین ایران بوده و دارای نقطه نظرات مشترکی در این خصوص می باشند. در خصوص اینکه حمایت از نرم افزارها و برنامه های رایانه ای زیرمجموعه حمایت از ابداعات و اختراعات یا زیر مجموعه حمایت از آثار ادبی و هنری قرار می گیرد و یا به عنوان یک اثر خاص دارای حمایت خاص می باشد، اختلاف نظر است اما با ملاحظه قوانین حمایتی از نرم افزارهای رایانه ای می توان گفت که حمایت از این آثار بیشتر به حمایت از آثار ادبی و هنری نزدیک است. در حقوق ایران برخی از نویسندگان، نرم‌افزارهای رایانه‌ای را از مصادیق اثر فنی که در بند ۱۱ ماده ۲ قانون حمایت مولفان ۱۳۴۸ آمده تلقی کرده‌اند و به این ترتیب تلاش نمودند علاوه بر تبیین این قسمت از ماده ۲ ، نرم افزار را مشمول مقررات این قانون از حیث حمایت های مادی و معنوی قرار دهند اما این نظر طرفداران زیادی در رویه قضایی پیدا نکرد. به همین دلیل قانوگذار مجبور به تصویب قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه‌ای در سال ۱۳۷۹ شد. این قانون بر خلاف رویه کشورهای پیشرفته بدون کمترین اشاره و ارجاعی به مقررات موجود در زمینه حقوق آثار ادبی و هنری، در صدد حمایت مستقل و خاص از برنامه‌های رایانه‌ای برآمده است. اما مشکلات بسیار زیادی با تصویب این قانون برای پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای ایجاد شد. مهمترین مشکل در حمایت از این آثار، ضرورت ثبت اثر نرم افزاری است و در صورت عدم ثبت، اثر نرم افزاری مورد حمایت قانون نمی باشد. بنابراین قانون مذکور علاوه بر اینکه دردی از پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای را دوا نکرده است مشکلات بسیاری نیز در زمینه حمایت از نرم افزارهای رایانه‌ای به ویژه حمایت کیفری ایجاد نموده است.

۲-پایگاه های داده یا بانک های اطلاعاتی
 بانک های اطلاعاتی و پایگاه های داده را مجموعه ای از اطلاعات ذخیره شده و قابل دسترسی با ابزارهای الکترونیکی تعریف کرده‌اند. یکی از آثاری که در چهار چوب نظام حق مولف، مورد حمایت قانونگذاران کشورهای مختلف قرار گرفته پایگاه‌های داده است. در حقوق ایران متاسفانه حمایت از پایگاه‌های داده الکترونیکی مورد توجه قانونگذار قرار نگرفته است مگر اینکه آثار ادبی هنری در زمینه پایگاه های داده غیر الکترونیکی ایجاد و پخش شده باشد که در این صورت می توان با استدلال‌هایی از این پایگاه‌های داده حمایت نمود.