آثار با پدیدآورنده واحد

ماده۱ قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان سال ۱۳۴۸ مولف، مصنف و هنرمندان را پدید آورنده تلقی می کند و اثر را آن چیزی می داند که از راه دانش یا هنر و ابتکار آنان پدید می‌آید. آن چیزی که از ماده یک برداشت می شود این است که مفهوم پدیدآورنده با مفهوم اصالت اثر پیوند خورده است و در واقع پدیدآورنده کسی است که اثر ادبی و هنری در نتیجه ابتکار و ابداع او پدید آمده است. در خصوص نرم افزار ها هم به موجب ماده ۳ آیین نامه اجرایی قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای، پدیدآورنده نرم افزار شخص یا اشخاصی هستند که بر اساس دانش و ابتکار خود کلیه مراحل مربوطه و تحلیل ، طراحی، ساخت و پیاده سازی نرم افزار را انجام دهند. در مورد خصوصیات پدیدآورنده باید گفت خصوصیات خاصی برای حمایت از آثار یک پدیدآورنده وجود ندارد. بنابراین عدم اهلیت پدیدآورنده تاثیری در شناسایی وی به عنوان پدیدآورنده نخواهد داشت. در کشورهای خارجی فقط شخص حقیقی به عنوان پدیدآورنده اثر شناخته شده است زیرا فقط شخص حقیقی از توانایی آفرینش برخوردار است و می‌تواند شخصیت خود را از ورای اثر خود به نمایش بگذارد و احساسات و تمایلات و افکارش را در قالب یک اثر عرضه کنند. اما با استنباط از بند ۲ ماده ۱۶ قانون حمایت مولفان می توان گفت که در ایران شخص حقوقی نیز می تواند پدیدآورنده اثر شناخته شود و مورد حمایت قانون قرار گیرد.

البته ناگفته نماند در این خصوص مباحث بسیار زیادی مطرح است ازجمله تفکیک بین سمت پدیدآورنده و صاحبان حقوق و امارات مرتبط با سمت پدیدآورنده و وضعیت خاص آثار گمنام و آثار با نام مستعار که مقررات حقوق ایران در این مورد دارای سکوت می باشد که یکی از مهمترین ایرادات وارد در نظام حق مولف ایران محسوب می شود و همچنین آفرینش اثر به حساب دیگری به ویژه پدیدآورندگان مأمور به خدمات عمومی، روزنامه نگاران و نرم افزارهای ایجاد شده توسط حقوق‌بگیران.